ગોબરમાંથી વીજળી બનવાની આખી પ્રોસેસ

ગાયનું છાણ સીધેસીધું વીજળી ઉત્પન્ન કરતું નથી. આખી પ્રક્રિયા બાયોગેસ ડાયજેસ્ટર એટલે કે જેને આપણે સામાન્ય ભાષામાં ગોબર ગેસ પ્લાન્ટ કહીએ છીએ તેની અંદર શરૂ થાય છે. સૌથી પહેલાં ગાયના છાણ અને પાણીનું એક સરખું મિશ્રણ કરીને તેને એર ટાઈટ ટેન્કમાં નાખવામાં આવે છે. અહીં ઓક્સિજનની ગેરહાજરીમાં બેક્ટેરિયા આ ઓર્ગેનિક કચરાને તોડે છે, જેના કારણે મિથેન ગેસથી ભરપૂર બાયોગેસ ઉત્પન્ન થાય છે. ત્યારબાદ આ ગેસને બાયોગેસથી ચાલતા ખાસ એન્જિન અથવા જનરેટરમાં મોકલવામાં આવે છે, જે આ ગેસનું વીજળીમાં રૂપાંતર કરે છે.

સામાન્ય ઘરગથ્થુ પ્લાન્ટની ક્ષમતા કેટલી હોય છે?

ગામડાના ઘરોમાં લાગેલા મોટાભાગના નાના બાયોગેસ પ્લાન્ટ મુખ્યત્વે રસોઈ બનાવવાના હેતુથી ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા હોય છે. આ સિસ્ટમ 2 થી 4 પશુઓના છાણ પર નિર્ભર હોય છે. આટલા છાણમાંથી એટલો ગેસ આરામથી બની જાય છે જેનાથી રસોડાનો ગેસ બર્નર, નાના બલ્બ કે ઓછી વીજળી વાપરતા સાધનો ચાલી શકે. એસી જેવા ભારે ઉપકરણો સતત ચલાવવા માટે આ નાનો પ્લાન્ટ સક્ષમ હોતો નથી.

જો AC ચલાવવું હોય તો કેવડું સેટઅપ જોઈએ?

એક સામાન્ય 1.5 ટનનું ઇન્વર્ટર એસી ચાલતી વખતે આશરે 1.5 થી 2 કિલોવોટ વીજળીનો વપરાશ કરે છે. જ્યારે એસી શરૂ થાય ત્યારે તેને આનાથી પણ વધુ પાવરની જરૂર પડે છે. આટલો ભારે લોડ ઉપાડવા માટે ઓછામાં ઓછી 3 કિલોવોટથી 5 કિલોવોટની ક્ષમતાવાળા બાયોગેસ જનરેટરની જરૂર પડે છે.

અહીં સૌથી મોટો પડકાર કાચા માલનો એટલે કે છાણનો છે. જો તમારે રોજનું 5 થી 6 કલાક સતત એસી ચલાવવું હોય, તો રોજેરોજ અંદાજે 150 થી 200 કિલોગ્રામ તાજા છાણની જરૂર પડી શકે છે. આ જ કારણ છે કે આવું મોટું સેટઅપ સામાન્ય શહેરી ઘરો કરતાં ડેરી ફાર્મ, મોટી ગૌશાળાઓ અથવા વધુ પશુધન ધરાવતા ખેડૂતો માટે અતિશય ફાયદાકારક અને નફાકારક સાબિત થાય છે.

કોમર્શિયલ પ્લાન્ટથી આખું ઘર મફતમાં ચાલશે

જો મોટા પાયે કોમર્શિયલ બાયોગેસ પ્લાન્ટ નાખવામાં આવે તો તે માત્ર એસી જ નહીં, પરંતુ આખા ઘરની વીજળીની જરૂરિયાત પૂરી કરી શકે છે. આ મોટા પ્લાન્ટમાંથી એટલી વીજળી પેદા થાય છે જેનાથી ઘરના તમામ સ્માર્ટ ઉપકરણો, પાણી પંપ કરવા માટેની મોટર, ટ્યુબવેલ અને ફાર્મ હાઉસના કનેક્શન પણ ફ્રીમાં ઓપરેટ કરી શકાય છે. પશુપાલન અને ખેતી સાથે જોડાયેલા લોકો માટે આ ટેકનોલોજી કમાણી વધારવાનો અને લાઈટ બિલ શૂન્ય કરવાનો શ્રેષ્ઠ રસ્તો છે.