ઈરાન અને પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધના કારણે વૈશ્વિક કૃષિ ક્ષેત્ર પર માઠી અસર પડી રહી છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, યુદ્ધના કારણે ફર્ટિલાઈઝર (ખાતર) ની કિંમતોમાં ભારે ઉછાળો આવ્યો છે. આ સ્થિતિને કારણે દુનિયાભરના ખેડૂતોનો ખેતી ખર્ચ વધવાની આશંકા સેવાઈ રહી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો આ સંઘર્ષ લાંબો ચાલશે તો તે 2022ના રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ કરતા પણ વધુ ગંભીર ખાદ્ય સંકટ પેદા કરી શકે છે.

સપ્લાય રૂટ અને ઉત્પાદન ખોરવાયું

ઈરાન યુદ્ધના કારણે પશ્ચિમ એશિયાના મહત્વના દરિયાઈ માર્ગો અને ઉત્પાદન કેન્દ્રો પ્રભાવિત થયા છે. આ માર્ગો ખાતરના વૈશ્વિક વ્યાપાર માટે ખૂબ જ મહત્વના છે. ઉદાહરણ તરીકે, યુરિયા (Urea) ના ભાવ થોડા જ દિવસોમાં $470 પ્રતિ ટનથી વધીને $550 પ્રતિ ટન સુધી પહોંચી ગયા છે. વધુમાં, ખાતર બનાવવા માટે જરૂરી એવા કુદરતી ગેસના પુરવઠામાં અવરોધ આવતા અનેક પ્લાન્ટ્સનું ઉત્પાદન ઘટી ગયું છે.

ખેડૂતોના ખિસ્સા પર પડશે સીધો ભાર

કૃષિ નિષ્ણાતોના મતે, ખેતીના કુલ ખર્ચમાં ખાતરનો હિસ્સો લગભગ 50% જેટલો હોય છે. ખાતરના ભાવમાં આટલો મોટો વધારો ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ બગાડી શકે છે. કેટલાક વિશ્લેષકોનું અનુમાન છે કે જો આ સંકટ યથાવત રહ્યું તો નાઈટ્રોજન ખાતરના ભાવ બમણા અને ફોસ્ફેટ ખાતરના ભાવમાં 50% સુધીનો વધારો થઈ શકે છે.

મોંઘવારી અને ખાદ્ય સુરક્ષા સામે ખતરો

ઉર્જા અને ખાતર બજાર એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે. યુદ્ધને કારણે તેલ અને ગેસના ભાવ પણ વધી રહ્યા છે, જેના કારણે ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને ખેતીનું મશીનરી કામ પણ મોંઘું થશે. જો ખેતીનો ખર્ચ વધશે તો તેની સીધી અસર અનાજ અને શાકભાજીના ભાવ પર પડશે, જેનાથી સામાન્ય જનતા માટે મોંઘવારી વધશે અને વૈશ્વિક ખાદ્ય સુરક્ષા સામે જોખમ ઊભું થશે.

Image Gallery