દાવો- દેશ છોડવા માટે વિદેશમાં સંપત્તિઓ અને રોકડ રાખી

ખામેનેઈ અનેક ચેરિટેબલ ફાઉન્ડેશનો દ્વારા અબજો ડોલરની સંપત્તિ પર નિયંત્રણ રાખે છે. તેમાં ‘સેતાદ’ નામની સંસ્થા મુખ્ય છે, જેની કિંમત પહેલા પણ અનેક અબજ ડોલર આંકવામાં આવી છે.

રિપોર્ટમાં એ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે શાસન સાથે જોડાયેલા અનેક વરિષ્ઠ નેતાઓના સંબંધીઓ પહેલાથી જ અમેરિકા, કેનેડા અને ખાડી દેશોમાં રહી રહ્યા છે.

ગુપ્ત સૂત્રો અનુસાર, આ યોજના હેઠળ વિદેશોમાં સંપત્તિઓ, પ્રોપર્ટી અને રોકડ પહેલેથી જ સુરક્ષિત કરી લેવામાં આવ્યા છે, જેથી જરૂર પડ્યે તરત જ દેશ છોડી શકાય.

ઈરાનમાં મોંઘવારીથી સામાન્ય લોકોમાં નારાજગી વધી

દેશભરમાં GenZ આક્રોશમાં છે. તેનું કારણ આર્થિક બદહાલી રહ્યું છે. ડિસેમ્બર 2025માં ઈરાની મુદ્રા રિયાલ ઘટીને લગભગ 1.45 મિલિયન પ્રતિ અમેરિકી ડોલર સુધી પહોંચી ગઈ, જે અત્યાર સુધીનું સૌથી નીચું સ્તર છે.

વર્ષની શરૂઆતથી રિયાલની કિંમત લગભગ અડધી થઈ ગઈ છે. અહીં મોંઘવારી ચરમસીમા પર પહોંચી ગઈ છે. ખાદ્ય વસ્તુઓની કિંમતોમાં 72% અને દવાઓની કિંમતોમાં 50% સુધીનો વધારો નોંધાયો છે.

આ ઉપરાંત, સરકાર દ્વારા 2026ના બજેટમાં 62% ટેક્સ વધારવાના પ્રસ્તાવથી સામાન્ય લોકોમાં ભારે નારાજગી પેદા થઈ છે.

પ્રદર્શનકારીઓને લઈને હુમલાની ચેતવણી આપી ચૂક્યું છે અમેરિકા

ગયા અઠવાડિયે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ઈરાનને ચેતવણી આપી હતી કે જો પ્રદર્શનકારીઓ પર કાર્યવાહી કરવામાં આવશે તો અમેરિકા સખત પ્રતિક્રિયા આપશે.

તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું, અમે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છીએ. જો ઈરાને પહેલાની જેમ લોકોને મારવાનું શરૂ કર્યું, તો તેને ખૂબ મોટી કિંમત ચૂકવવી પડશે.

અમેરિકા સ્થિત માનવાધિકાર સંગઠન HRAI અને ઓસ્લો સ્થિત હેંગાવે આરોપ લગાવ્યો છે કે સુરક્ષા દળોએ સામાન્ય નાગરિકો પર આડેધડ ગોળીબાર કર્યો, જેમાં બાળકોને પણ છોડવામાં આવ્યા ન હતા.

દેશભરમાં ફેલાયેલા આ પ્રદર્શનોની શરૂઆત ઈરાની ચલણના ઘટવા અને મોંઘવારી વધ્યા બાદ થઈ. પ્રદર્શનકારીઓ સરકાર વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર કરી રહ્યા છે અને શાસન પરિવર્તનની માંગ કરી રહ્યા છે.

જ્યારે, ઈરાનની સરકારી ફર્સ ન્યૂઝ એજન્સી અનુસાર, પ્રદર્શનોમાં 250 પોલીસકર્મીઓ અને બસીજ દળના 45 સભ્યો ઘાયલ થયા છે.

ઈરાનની ‘એક્સિસ ઓફ રેઝિસ્ટન્સ’ પણ નબળી પડી

ઈરાનના સહયોગી દેશો અને જૂથોની સ્થિતિ નબળી પડી છે. 2023માં શરૂ થયેલા ઇઝરાયલ-હમાસ યુદ્ધ પછી હમાસને ભારે નુકસાન થયું છે. લેબનાનના હિઝબુલ્લાહના ઘણા ટોચના નેતાઓ માર્યા ગયા છે. ડિસેમ્બર 2024માં સીરિયાના રાષ્ટ્રપતિને સત્તા પરથી હટાવવામાં આવ્યા. યમનના હુતી વિદ્રોહીઓ પર પણ હવાઈ હુમલા કરવામાં આવ્યા છે.

‘એક્સિસ ઓફ રેઝિસ્ટન્સ’ ઈરાન દ્વારા નેતૃત્વ કરાયેલું એક અનૌપચારિક ગઠબંધન છે. તેમાં એવા દેશો અને સંગઠનો શામેલ છે જે અમેરિકા અને ઇઝરાયલના વિરોધમાં ઊભા હોવાનું મનાય છે. આ ગઠબંધનનો હેતુ મધ્ય-પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઇઝરાયલના પ્રભાવને પડકારવાનો છે.

આમાં મુખ્યત્વે ઈરાન ઉપરાંત હમાસ (ગાઝા), હિઝબુલ્લાહ (લેબનોન), હુતી વિદ્રોહીઓ (યમન) અને અગાઉ સીરિયાની સરકાર સામેલ રહી છે. ઈરાન આ જૂથોને રાજકીય સમર્થન સાથે હથિયારો, તાલીમ અને આર્થિક મદદ પણ આપતું રહ્યું છે.

ભારતની એડવાઇઝરી- બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળો

ભારત સરકારે ઈરાનમાં ચાલી રહેલા હિંસક પ્રદર્શનોને ધ્યાનમાં રાખીને પોતાના નાગરિકોને ત્યાં બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવાની સલાહ આપી છે.

વિદેશ મંત્રાલયે સોમવારે આ એડવાઇઝરી જારી કરી. વિદેશ મંત્રાલયે એમ પણ જણાવ્યું કે જે ભારતીય નાગરિકો ઈરાનમાં રેસિડેન્ટ વિઝા પર રહી રહ્યા છે અને અત્યાર સુધી દૂતાવાસમાં રજીસ્ટ્રેશન કરાવ્યું નથી, તેઓ વહેલી તકે રજીસ્ટ્રેશન કરાવે.

ખામેનેઈ 35 વર્ષથી ઈરાનની સર્વોચ્ચ સત્તા પર બિરાજમાન

આયતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈ 1989માં રૂહોલ્લાહ ખુમૈનીના નિધન પછી ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતાના પદ પર બિરાજમાન છે. ઈરાનમાં 1979ની ઇસ્લામિક ક્રાંતિ દરમિયાન, જ્યારે શાહ મોહમ્મદ રઝા પહેલવીને હટાવવામાં આવ્યા ત્યારે ખામેનેઈએ ક્રાંતિમાં મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી.

ઇસ્લામિક ક્રાંતિ પછી ખામેનેઈને 1981માં રાષ્ટ્રપતિ બનાવવામાં આવ્યા. તેઓ 8 વર્ષ સુધી આ પદ પર રહ્યા. 1989માં ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર ખોમેનીના મૃત્યુ પછી તેમને ઉત્તરાધિકારી બનાવવામાં આવ્યા.

BBCના રિપોર્ટ મુજબ અયાતુલ્લા ધર્મગુરુની એક પદવી છે. ઈરાનના ઇસ્લામિક કાયદા મુજબ, સુપ્રીમ લીડર બનવા માટે અયાતુલ્લા હોવું જરૂરી છે.

એટલે કે સુપ્રીમ લીડરનું પદ ફક્ત એક ધાર્મિક નેતાને જ મળી શકે છે. પરંતુ જ્યારે ખામેનેઈને સુપ્રીમ લીડર બનાવવા માટે કાયદામાં સુધારો કરવામાં આવ્યો હતો કારણ કે તેઓ ધાર્મિક નેતા ન હતા.