આ ઉત્તરાયણે પતંગબાજોએ ઠુમકા નહીં મારવા પડે:સવારથી સાંજ સુધી પતંગને પવનનો સાથ મળશે
ઉત્તરાયણનું પર્વ નજીક આવતા જ પતંગરસિયાઓના મનમાં એક જ સવાલ હોય છે કે, પતંગ ચગાવવા માટે પવન કેવો રહેશે?. આ વર્ષે ઉત્તરાયણના દિવસે પતંગ ચગાવવા માટે પતંગરસિયાઓએ ચિંતા કરવાની જરુર નથી. હવામાન નિષ્ણાંતના જણાવ્યા અનુસાર ઉત્તરાયણના દિવસે પતંગ ચગાવવા માટે પવનની ગતિ સાનુકૂળ રહેશે. જાણકારોના મતે સામાન્ય પતંગ ચગાવવા માટે પ્રતિકલાક 5 કિમીની ઝડપે ફૂંકાતા પવનની જરુરિયાત રહે છે.
'આ વર્ષે પતંગબાજાનો પવન નિરાશ નહીં કરે'
ઉત્તરાયણના પર્વને હવે બે દિવસ બાકી રહ્યા છે. ત્યારે પતંગરસિકો માટે આનંદના સમાચાર એ છ કે, આ વર્ષે પતંગ ચગાવવા માટે વધુ ઠુમકા લગાવવા નહીં પડે. રાજ્યમાં પવનની ગતિ સામાન્ય અને પતંગ ચગાવવા માટે અનુકૂળ રહેવાની આગાહી કરવામાં આવી છે. હવામાન નિષ્ણાંતના જણાવ્યા મુજબ સામાન્ય પતંગ ચગાવવા માટે પવનની ગતિ પ્રતિકલાક 5 કિમીની હોવી જરુરી છે. આ વર્ષે ઉત્તરાયણના દિવસે મોટાભાગના શહેરોમાં પવનની ગતિ 5 કિમી કે તેનાથી વધુ રહેવાની શક્યતા હોય પતંગબાજોએ પતંગ ચગાવવામાં તકલીફ નહીં પડે.
અમદાવાદમાં સવારથી સાંજ સુધી 7કિમીથી 10 કિમીની ગતિ રહેશે
અમદાવાદ શહેરમાં ઉત્તરાયણના દિવસે સવારે 7 વાગ્યાથી સાંજે 7 વાગ્યા સુધી પવનની ગતિ 7 કિમીથી લઈ 10 કિમીની રહેશે. એટલે કે દિવસ દરમિયાન સામાન્ય પતંગ ચગાવવા માટે પતંગરસિકોએ નિરાશ થવું નહીં પડે.
સુરતમાં સવારથી સાંજ સુધી પ્રતિ કલાક 11 થી 15 કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાશે
આ ઉત્તરાયણે સુરતીઓને પવનનો પૂરતો સાથ મળશે. સવારે 7 વાગ્યાથી સાંજે 7 વાગ્યા સુધી શહેરમાં પવનની ગતિ પ્રતિ કલાક 11 કિમી થી લઈ 15 કિમી સુધી રહેવાની શક્યતા છે. એટલે કે, દિવસ દરમિયાન પતંગરસિકો ક્યારેય પણ નિરાશ થાય તેવી સ્થિતિ નથી.
વડોદરામાં દિવસ દરમિયાન 5 થી 11 કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાવાની આગાહી
વડોદરા શહેરમાં સવારના સમયે પવનની ગતિ થોડી ધીમી રહેશે. પરંતુ, 9 વાગ્યા બાદ સાંજે 6 વાગ્યા સુધી સરેરાશ પ્રતિ કલાક 8 કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાશે. જેના કારણે સામાન્ય સાઈઝની પતંગ ચગાવનારા પતંગબાજાનો મુશ્કેલી પડશે નહીં.
રાજકોટમાં પ્રતિ કલાક 7 થી 14 કિમીની ઝડપ રહેશે
રાજકોટ શહેરની વાત કરીએ તો ઉત્તરાયણના દિવસે પતંગરસિકો આસાનીથી પતંગ ચગાવી શકે એટલી પવનની ગતિ રહેશે. સવારે 9 થી સાંજે 6 વાગ્યા સુધી પવનની ગતિ પ્રતિ કલાક 10 કિમી કે તેનાથી વધુ રહેવાની શક્યતા છે.
જૂનાગઢમાં સવારથી સાંજ સુધી પવનનો પૂરતો સાથે મળશે
જૂનાગઢ શહેરમાં સવારથી જ પવનની ગતિ પ્રતિ કલાક 9 કિમી આસપાસ રહેશે. જેમાં બપોર થતા વધારો થશે. સાંજ સુધી પતંગ ચગાવવા માટે વાતાવરણ અનુકૂળ રહેવાની શક્યતા છે.
ભાવનગરમાં પ્રતિ કલાક 8 કિમીથી લઈ 15 કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાશે
ભાવનગરમાં ઉત્તરાયણના દિવસે દિવસભર પતંગ ચગાવવા માટે અનુકૂળ પવન રહેવાની શક્યતા છે. હવામાન નિષ્ણાતના અનુમાન મુજબ સવારથી જ શહેરમાં પવનની ગતિ પ્રતિ કલાક 11 કિમી આસપાસ રહેશે.
ચીનથી આવેલો પતંગ વિશ્વભરમાં છવાઈ ગયો
પતંગની શોધ ચીનના શાનડોંગમાં થઈ હતી. શરૂઆતમાં કંઇક એવી રીતે થઈ હતી કે ખેતરમાં એક ચીનનો ખેડૂત પોતાની ટોપીને હવામાં ઉડતી બચાવવા તેને એક દોરડા સાથે બાંધીને રાખતો હતો. જ્યારે પવન આવતો તો ઉડતી ટોપીનું દૃશ્ય ખેડૂત માટે રસપ્રદ હતું. આ સાથે જ ચીનમાં પતંગની શરૂઆત થઈ.કેટલાક ઇતિહાસકારોનું માનવું છે કે, 5મી સદીમાં ચીનના ફિલસૂફો મોજી અને લુ-બાને વાંસના કાગળની મદદથી પતંગની શોધ કરી હતી અને અહીંથી પતંગ ચગાવવાની શરૂઆત થઈ હતી.
પતંગનો ઉપયોગ ક્યારેક સંદેશ મોકલવા માટે પણ થતો કાગળના પતંગો 549 ઇ.સ.થી લહેરાતા હતા કારણ કે, તે સમયે પતંગોનો સંદેશ મોકલવા માટે ઉપયોગ થતો હતો. મોટાભાગના લોકોનું માનવું છે કે, ચીની મુસાફરો હિનયાન અને હ્વેન સાંગ પતંગને ભારત લાવ્યા હતા. પતંગનો ઉપયોગ સૌપ્રથમ વાતાવરણમાં હવાના તાપમાન, દબાણ, ભેજ, પવન અને દિશાનો અભ્યાસ કરવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો.
વર્ષ 1898થી 1933 સુધી હવામાનશાસ્ત્રના બ્યુરોએ હવામાનના અભ્યાસ માટે પતંગ કેન્દ્ર બનાવ્યું હતું. અહીંથી હવામાનની આગાહી સૂચનોથી સજ્જ બોક્સ પતંગો ઉડાવીને હવામાન કેવું છે તે શોધવામાં આવતું હતું.
ચીનથી લઇને સાઉથ આફ્રિકા સુધી પતંગ ઉડાવવાનો ઉત્સાહ
- ઓસ્ટ્રેલિયાનો સૌથી મોટો પતંગોત્સવ દર વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં સિડનીમાં વિંડ્સના નામે ઉજવવામાં આવે છે.
- પતંગોત્સવ દર વર્ષે એપ્રિલમાં ચીનના વેઇફાંગમાં યોજાય છે. અહીં એવું માનવામાં આવે છે કે ઉંચો પતંગ જોવાથી નજર સારી રહે છે.
- જાપાનમાં દર વર્ષે મેના પહેલાં અઠવાડિયાંમાં હમામાત્સુના શિઝુકામાં પતંગોત્સવનું આયોજન કરવામાં આવે છે. અહીં એવું માનવામાં આવે છે કે, પતંગ ચગાવવાથી દેવતાઓ પ્રસન્ન થાય છે.
- ભારતમાં ખાસ કરીને મકરસંક્રાંતિ નિમિત્તે પતંગ ઉડાવવાનો રિવાજ છે. જાન્યુઆરીના પહેલાં અઠવાડિયાંમાં અમદાવાદ અને જયપુરમાં ભારતનો સૌથી મોટો કાઇટ ફેસ્ટિવલ યોજવામાં આવે છે.
- બ્રિટનમાં દર વર્ષે ઓગસ્ટના બીજા અઠવાડિયાંમાં પોર્ટ્સમાઉથ ઇન્ટરનેશનલ કાઇટ ફેસ્ટિવલનું આયોજન કરવામાં આવે છે. લોકો અહીં ડિઝાઇનરથી લઈને 3D પતંગ ખરીદવા ભેગા થઆય છે.
- દર વર્ષે 1 નવેમ્બરના રોજ ગ્વાટેમાલામાં કાઇટ્સ ઓફ સુપેન્ગોના નામથી પતંગોત્સવ ઉજવવામાં આવે છે. જેમાં 15-20 મીટર પહોળા પતંગ ચગાવવામાં આવે છે.
- ઇન્ડોનેશિયાના બાલી કાઇટ ફેસ્ટિવલમાં 4-10 મીટર પહોળા અને 100 મીટર પૂંછડીવાળા પતંગ ચગાવવામાં આવે છે. તે ઓક્ટોબરના ત્રીજા અઠવાડિયાંમાં સેલિબ્રેટ કરવામાં આવે છે.
- સાઉથ આફ્રિકાના કેપટાઉનમાં જાન્યુઆરીના બીજા અઠવાડિયાંમાં ઇન્ટરનેશનલ કાઇલ ફેસ્ટિવલની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.
- અમેરિકામાં ધ ઝિલ્કર કાઇટ ફેસ્ટિવલ સેલિબ્રેટ કરવામાં આવે છે. મ્યુઝિક કોન્સર્ટથી લઈને દરેક વય જૂથ માટેની સ્પર્ધાઓ અહીં દર માર્ચમાં યોજવામાં આવે છે.
- ઇટાલીમાં સર્બિયા ઇન્ટરનેશનલ કાઇટ ફેસ્ટિવલ દર વર્ષે એપ્રિલમાં ઉજવવામાં આવે છે.